مجموعهى حاضر مشتمل بر بخشى از تحقيقات نگارنده است كه طى سالهاى ۱۳۷۸-۱۳۷۱ صورت پذيرفته است.
موارد انتخابشده شاخصترين نمونههاى صوتى و الحان موسيقى مذهبى شيعيان ايران است كه با توضيحاتى موجز پيرامون مفاهيم هريك از لحنها و نمونهها ارائه شدهاند.
يادآورى اين نكته ضرورى است كه در پژوهش و ضبطهاى ميدانى و استوديويى اين مجموعه تلاش و تمركز بسيارى بهخرج دادهام تا نمونههاى صوتى در هر قسمت با جريان سيال سنتهاى شناختهشدهى رپرتوار موسيقى مذهبى منطبق بوده و دو اصل نسبى اصالت و قدمت مورد توجه و دقت قرار گيرد. با اين حال بايد اذعان نمود كه مجريان حال حاضر موسيقى مذهبى ايران بهصورت خودآگاه و يا ناخودآگاه، تغييراتى در برخى الحان و متنهاى مربوطه اعمال مىكنند. پارهاى از تغييرات فوق بر بستر سنتهاى شناختهشدهى خلاقيتهاى فردى و ذوقى هنرمندان شكل يافته و در چنين چارچوبى قابل ارزيابى است. اما بخشى ديگر از تغييرات يادشده، بىآنكه بخواهم قضاوت خاصى نسبت به آن داشته باشم، محصول جريانات موسيقى به اصطلاح جديد است.
با اين حال، به گمان نگارنده در حال حاضر اين مجموعه مىتواند يكى از اصيلترين اسناد صوتىِ موسيقى مذهبى معاصر شيعيان ايران قلمداد گردد. پديدهاى كه با شتابى روزافزون در معرض تغيير و در نتيجه دستخوش دگرگونىهاى ساختارى است.
مداخلى كه در اين كتابچه در تعريف موجز برخى از الحان، راويان و يا مناسبتها و مراسم موسيقى شيعى آمده است خود مبين ميزان ديگرگونى، تغيير و يا استحالهى اين بخش از موسيقى ايران طى چند دههى گذشته است. بسيارى از نغمات و مناسبتها بهطور كل منسوخ گرديده و تعدادى از آنها نيز بهطور اجتنابناپذيرى در معرض فراموشى و يا تغيير قرار دارند. ...
جهانگیر نصریاشرفی